Brazil and Santos forward Neymar was awarded the FIFA Puskas prize for the best goal of 2011 at the Ballon d’Or Gala in Zurich. The supremely talented 19-year-old, who already has 15 caps for his country, beat off competition from Wayne Rooney’s overhead kick scored against Manchester City in February to win the award.
The goal, which was scored in July for Santos against Flamengo, sees Neymar beat several defenders with an outrageous array of skills before delicately dinking the ball over the advancing goalkeeper.
Το ποδόσφαιρο είναι η τελευταία ιερή παράσταση των καιρών μας. Κατά βάθος πρόκειται για ιεροτελεστία, αν και είναι μια απόδραση. Ενώ άλλες ιερές παραστάσεις βρίσκονται σε παρακμή, ακόμα και η θεία λειτουργία, το ποδόσφαιρο είναι η μοναδική που μας έχει απομείνει. Είναι το θέαμα που αντικατέστησε το θέατρο.
Το ποδόσφαιρο είναι ένα σύστημα σημείων, είναι μια γλώσσα. Διαθέτει κατεξοχήν το σύνολο των βασικών χαρακτηριστικών γνωρισμάτων αυτού που εμείς ορίζουμε αμέσως ως μέτρο σύγκρισης, τον γραπτό και προφορικό λόγο.
(…)
Στο ποδόσφαιρο υπάρχουν στιγμές που είναι αποκλειστικά ποιητικές: οι στιγμές των «γκολ». Κάθε γκολ είναι μια εφεύρεση, πάντα μια ανατροπή του κανόνα: Κάθε γκολ είναι αναπόφευκτο, λαμπρό, καταπληκτικό και μη αναστρέψιμο. Όπως ακριβώς και ο ποιητικός λόγος. Ο κορυφαίος σκόρερ ενός πρωταθλήματος είναι πάντα ο καλύτερος ποιητής της χρονιάς. Αυτή τη στιγμή είναι ο Σαλβόντι. Το ποδόσφαιρο που έχει τα περισσότερα γκολ είναι και το πιο ποιητικό.
Και το «ντριπλάρισμα» είναι ποιητικό αφ’ εαυτού (ίσως όχι πάντα, όπως είναι το γκολ). Στην πραγματικότητα το όνειρο κάθε παίκτη (το οποίο συμμερίζεται και κάθε φίλαθλος) είναι να ξεκινήσει από τη σέντρα, να τους ντριπλάρει όλους και να σημειώσει γκολ. Αν, μέσα στα όρια του επιτρεπτού, μπορεί κανείς να φανταστεί κάτι το έξοχο στο ποδόσφαιρο, τότε είναι αυτό ακριβώς. Δεν συμβαίνει όμως ποτέ. Είναι ένα όνειρο (που το είδα να γίνεται πραγματικότητα μόνο στην ταινία «I due maghi del pallone» με πρωταγωνιστή τον Φράνκο Φράνκι, που –αν και απλοϊκή– κατάφερε να είναι ονειρική).
Ποιοι είναι οι καλύτεροι ντριπλαδόροι και γκολτζήδες του κόσμου; Οι Βραζιλιάνοι. Ως εκ τούτου το ποδόσφαιρό τους είναι ποιητικό ποδόσφαιρο: Πράγματι, βασίζεται καθ’ ολοκληρίαν στο ντριπλάρισμα και το σκοράρισμα. Το κατενάτσιο και τα τρίγωνα (που ο Μπρέρα ονομάζει γεωμετρία) είναι ποδόσφαιρο της πρόζας: Στην πραγματικότητα πρόκειται για συντεταγμένο ποδόσφαιρο, δηλαδή ένα παιχνίδι συλλογικό και οργανωμένο, βασισμένο στην έλλογη εκτέλεση του κώδικα. Η μοναδική ποιητική στιγμή του είναι το πέρασμα της μπάλας από τον αντίπαλο και το «γκολ» που ακολουθεί (το οποίο, όπως έχουμε ήδη δει, δεν μπορεί παρά να είναι ποιητικό). Εντέλει, φαίνεται ότι η ποιητική στιγμή του ποδοσφαίρου (όπως πάντα) είναι η ατομική (το ντριπλάρισμα και το σκοράρισμα, ή μια εμπνευσμένη πάσα).
Το πεζό ποδόσφαιρο είναι το λεγόμενο συστηματικό (το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο), και το σχήμα του είναι το εξής:
Το «γκολ» επαφίεται στην τελική ενέργεια ενός «ρεαλιστή ποιητή» πιθανόν, όπως ο Ρίβα, αλλά πρέπει να προέλθει από την οργάνωση του παιχνιδιού σε συλλογική βάση, ύστερα από μια σειρά «γεωμετρικά» περάσματα που έχουν γίνει σύμφωνα με τους κανόνες του κώδικα (ο Ριβέρα είναι τέλειος σ’ αυτό – στον Μπρέρα δεν αρέσει γιατί πρόκειται για μια τελειοποίηση λίγο εστέτ και όχι ρεαλιστική, σαν κι αυτή που κάνουν οι Άγγλοι ή οι Γερμανοί που παίζουν κέντρο).
Το ποιητικό ποδόσφαιρο είναι το λατινοαμερικανικό: Για την πραγματοποίησή του απαιτείται μια τερατώδης ικανότητα να ντριπλάρεις (κάτι που στην Ευρώπη σνομπάρουν στο όνομα της «συλλογικής πρόζας»). Γκολ μπορεί να εφεύρει ο οποιοσδήποτε από οποιαδήποτε θέση.
Αν το ντριπλάρισμα και το σκοράρισμα είναι οι ατομικές-ποιητικές στιγμές, τότε το βραζιλιάνικο ποδόσφαιρο είναι ποιητικό ποδόσφαιρο. Με καθαρά τεχνικούς όρους και χωρίς να κάνουμε αξιολογική διάκριση, στο Μεξικό το ματς ήταν μεταξύ της ιταλικής εστέτ πρόζας και της βραζιλιάνικης ποίησης.
A youth plays with a ball on the beach of the Atlantic ocean near the port Bata, Equatorial Guinea. No doubt he was inspired by Equatorial Guinea’s 2-1 stoppage time victory against Senegal that clinched a spot in the quarter-finals of the Africa Cup of Nations (Photograph: Ariel Schalit/AP)
Τάδε έφη: ausencia στις 16:57, 27 Ιανουαρίου, 2012
Ήταν πριν από τουλάχιστον δέκα χρόνια. Ένα από εκείνα τα βράδια που σαν υπνωτισμένο και άβουλο ον καταλήγεις να πατάς μηχανικά το κουμπί του επόμενου καναλιού ψάχνοντας για την λιγότερο κακή από μια σειρά επιλογών οι οποίες μπορούν να σε κρατήσουν στο ίδιο κανάλι για περισσότερα από πέντε λεπτά μόνο εάν τελειώσουν ξαφνικά οι μπαταρίες στο τηλεκοντρόλ και η τηλεόραση είναι σε απόσταση που δεν φτάνει το τεντωμένο σου πόδι.
Το ανελέητο ζάπινγκ μου κάνει παύση ασυναίσθητα στο κανάλι που γεμίζει την οθόνη μου με χόρτο. Στίβος. Έχει μόλις ξεκινήσει ο τελικός των 10.000 μέτρων. Ένα μπουλούκι αθλητών, κατά κύριο λόγο κάτι μελαψοί και καχεκτικοί τύποι που σπάνια θα συναντήσεις σε φαστφουντάδικο, καταπίνουν τους γύρους όπως ο Οβελίξ καταπίνει αγριογούρουνα. Σε μια γωνία στην κερκίδα 50-100 Αφρικανοί ντυμένοι πολύχρωμα με παραδοσιακές, εξωτικές φορεσιές έχουν στήσει ένα δικό τους πάρτι με τύμπανα, ταμπούρλα και ασταμάτητο χορό. Η κάμερα ζουμάρει πάνω σ’ έναν απ’ τους δρομείς. Πιο αδύνατος και απ’ τους αδύνατους. Πιο κοντός και απ’ τους κοντούς. Αλλά με το δεύτερο πιο ξεχωριστό χαμόγελο που έχω δει ποτέ στην ζωή μου, πίσω μόνο απ’ την κάτασπρη οδοντοστοιχία στο κατάμαυρο πρόσωπο του μοναδικού Λούις Άρμστρονγκ. «Χάιλε Γκεμπρεσελασιέ, κυρίες και κύριοι. Ο κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ και στα 5.000 και στα 10.000 μέτρα, ο Αιθίοπας ‘Αυτοκράτορας’ των μεγάλων αποστάσεων».
Ο ‘Αυτοκράτορας’ δεν είναι όμως πρώτος, ούτε καν στις πρώτες θέσεις. Ακολουθεί με προσήλωση το μπουλούκι και δεν πτοείται απ’ τους δρομείς που σπριντάρουν για ένα γύρο, ανεβαίνουν στην πρώτη θέση για μερικές εκατοντάδες μέτρα και μετά τα παρατάνε και εξαφανίζονται απ’ τον αγώνα. Τα χιλιόμετρα περνάνε, ο ρυθμός παραμένει ίδιος, το ενδιαφέρον μου κλονίζεται και ψάχνει απεγνωσμένα λόγους, γιατί να μην αφήσει τον αγώνα στην δικιά του παράλληλη ζωή, κάπου μακριά σε μια Ευρωπαϊκή πόλη την οποία δεν θυμάμαι καν, για να ασχοληθεί με κάτι καλύτερο. Μέχρι που το τέμπο αρχίζει σταδιακά να αλλάζει, σαν κάποιος να πάτησε το σωστό κουμπάκι. Ο Χάιλε ανεβάζει στροφές, με την ίδια ευκολία που κάποιος αλλάζει ταχύτητες στο αυτοκίνητο του. Οι γύροι πλέον λιγοστεύουν, οι δρομείς μπροστά του κάνουν χώρο και ο ‘Αυτοκράτορας’ μπαίνει μπροστά αλλά ο ρυθμός του δεν πέφτει. Δευτερόλεπτο με δευτερόλεπτο η διαφορά του από τον δεύτερο μεγαλώνει, μέχρι που λίγους γύρους πριν το τέλος, ο τελικός των 10.000 μέτρων αλλάζει όνομα και γίνεται «ο Χάιλε και οι άλλοι».
Το αρχικό μου ενδιαφέρον μετατρέπεται πάτημα με το πάτημα σε θαυμασμό. Είναι ξεκάθαρο πλέον πως κανένας δεν ψάχνει τον νικητή. Ο στόχος είναι το παγκόσμιο ρεκόρ. Το οποίο κατέχει ο ίδιος. Ο στόχος είναι ακόμα πιο εντυπωσιακός. Ο Γκεμπρεσελασιέ τρέχει για να κερδίσει τον εαυτό του. Να ξεπεράσει τα όρια του. Τρέχει για να κερδίσει την ίδια του την υπόσταση, μερικά χρόνια πριν στην Ολλανδία, όταν κατέρριπτε το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ. Ο κόσμος στις κερκίδες ξεσηκώνεται, οι Αφρικανοί εντείνουν τα χτυπήματα στα ταμπούρλα, οι Αφρικανές λικνίζονται όλο και περισσότερο στον ρυθμό που τα αδύνατα πόδια του Χάιλε πατάνε κάθε φορά στο ταρτάν.
Ο σκηνοθέτης είναι μάγκας. Πιάνει το momentum αμέσως. Μικρά πλάνα. Γρήγορες εναλλαγές. Ζουμ εκεί που πρέπει. Γενικό πλάνο: Ο Γκεμπρεσελασιέ είναι ήδη μισό γύρο μπροστά από τον δεύτερο. Ζουμ στο πρόσωπο του: Χαμόγελο-μορφασμός, ένα μείγμα έντονης προσπάθειας και ευτυχίας. Ζουμ στα ταμπούρλα των Αφρικανών. Ζουμ στα πόδια του Γκέμπρε. Ζουμ στην Ευρωπαϊκή οικογένεια που έχει σηκωθεί όρθια και δεν σταματάει να χειροκροτεί αυτόν τον απίστευτο Αιθίοπα. Ζουμ στο πρόσωπο. Ζουμ στα πόδια. Ζουμ στα ταμπούρλα. Ταπ-ταπ-ταπ-ταπ. Πόδια. Ταμπούρλα. Χέρια που χειροκροτούν. Ο Γκέμπρε να χαμογελάει. Καμπανάκι τελευταίου γύρου.
Έχει αφήσει πίσω του 9,6 χιλιόμετρα, αλλά ο ‘Αυτοκράτορας’ δεν φαίνεται επηρεασμένος. Τα ταμπούρλα χτυπάνε πλέον σε δαιμονιώδη ρυθμό θαρρείς και είναι ιερή υποχρέωση τους να μην τον αφήσουν να τρέξει μόνος. Είναι ξεκάθαρο πια σε όλους ότι οι χρόνοι είναι καλοί. Είναι αρκετά κοντά. Είναι αυτός και το ρεκόρ. Αλλά εκείνα τα δευτερόλεπτα, δεν το νιώθεις έτσι απομακρυσμένο και αποξενωμένο από σένα. Είσαι εσύ, μπροστά σε μια τηλεόραση χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, και το ρεκόρ. Είναι ο Αφρικανός που χοροπηδάει δίπλα στα ταμπούρλα και το ρεκόρ. Είναι ο αθλητής κάποιου άλλου αθλήματος, που σταματάει την προθέρμανση του και παρακινεί τον Γκέμπρε να τρέξει ακόμα πιο γρήγορα, και το ρεκόρ. Είναι η αγχωμένη πιτσιρίκα, που τρώει τα νύχια της στην κερκίδα και στην οποία εστιάζει για λίγο ο σκηνοθέτης, και το ρεκόρ. Για λίγο το ρεκόρ αυτό είναι το κέντρο όλου του σύμπαντος μερικών χιλιάδων ανθρώπων.
Και κάθε φορά που μέσα σου τσιρίζεις «λίγο πιο γρήγορα» ο Γκεμπρεσελασιέ χαμογελάει και αυξάνει την ταχύτητα του. Σαν τόση ώρα να μην έτρεχε αυτός. Σαν κάποιος άλλος δρομέας που ξεκουραζόταν όλη του την ζωή γι’ αυτόν τον τελευταίο γύρο να μπήκε στο σώμα του. Σ’ αυτό το σώμα που ήδη είχε κάνει 24 γύρους. Ένα απίστευτο φαινόμενο. Τελευταία μέτρα. Τα πλάνα αλλάζουν ασταμάτητα. Η κόρη του ματιού σου βρίσκεται σε έκσταση, κοιτάζοντας μια το χαμόγελο του στο κέντρο του πλάνου και μια το χρονόμετρο κάτω δεξιά. Τύμπανα. Πόδια. Χαμόγελο. Χρονόμετρο. Τύμπανα. Πόδια. Χαμόγελο…
Το καταραμένο ρεκόρ δεν έσπασε εκείνο το βράδυ για πολύ λίγο. Ο Γκεμπρεσελασιέ του 1998 νίκησε τον Γκεμπρεσελασιέ εκείνης της κούρσας. Έχω δει πολλούς αγώνες στίβου από τότε αλλά ποτέ κανένας άλλος δεν μπόρεσε να μου προκαλέσει παρόμοια, έντονα συναισθήματα. Δυσκολευόμουν πάντα να εξηγήσω τους λόγους που δεν μ’ αγγίζει ο στίβος χωρίς να χαθώ σε μια ατέλειωτη ανάλυση της σημασίας που δίνω στον παράγοντα φαντασία, ένα στοιχείο σχεδόν απαγορευμένο στην φιλοσοφία του ‘πιο ψηλά, πιο δυνατά, πιο γρήγορα’ που διαφεντεύει τον στίβο. Μέχρι εχθές το βράδυ που ένας φίλος μου έστειλε άθελα του τον πιο απλό τρόπο εξήγησης της διαφοράς που εντοπίζω στους δυο ‘βασιλιάδες των σπορ’: ένα βίντεο με συγκεντρωμένες κάποιες άλλες ‘κούρσες’, ενός άλλου φαινομένου. Κι έτσι το ποιοτικό διάκενο μεταξύ των δυο κουρσών που υπάρχει στο μυαλό μου πλημμύρισε με οπτικοποιημένη φαντασία. (Και χωρίς να δείχνει ούτε ένα γκολ.)
Το σχεδόν ανεπαίσθητο άγγιγμα στη μπάλα, το μικρό αυτό ‘τσιμπηματάκι’ που δημιουργεί ένα μικρό σομπρέρο, το ασυναίσθητο ‘ωωωωω’ έκπληξης αναμεμειγμένης με θαυμασμό των θεατών που αδυνατεί να καταπιεστεί από τα εκ γενετής αισθήματα μίσους για οτιδήποτε φοράει τη φανέλα της μισητής Μπαρτσελόνα, το μικρό πηδηματάκι ισορροπίας, με τα χέρια ανοιχτά, του Αντρεσίτο προς τα αριστερά του που προσδίδει επιπλέον στυλ στο όλο χορευτικό, η αστεία εκείνη στιγμή που ο Κοεντράο έχοντας τελειώσει το δικό του παθιασμένο και δυναμικό κομμάτι στην Ομορφιά συνειδητοποιεί πως ο Ινιέστα έχει φύγει από τα δεξιά του και η μπάλα από τα αριστερά του…
Μια μέρα το στυλ/η χάρη/η φινέτσα του Αντρές Ινιέστα θα διδάσκεται σε σχολές χορού.
Η Βραζιλία του 1982, η ‘αφελής’ ομάδα με την προβληματική άμυνα και τον ανεπαρκή τερματοφύλακα, η ομάδα που πήγε στα γήπεδα της Ισπανίας προσαρμοσμένη στην ρομαντική φιλοσοφία του αρχηγού της που εστίαζε κυρίως στο θέαμα και όχι τόσο στο αποτέλεσμα, η ομάδα που αγαπούσε τα τακουνάκια, η τελευταία, πιθανόν, εθνική ομάδα που αγαπήθηκε με τόσο πάθος από εκατομμύρια ανθρώπους διαφορετικής εθνικότητας, η ομάδα που οπτικοποίησε το joga bonito,η ομάδα που με την αποτυχία της ουσιαστικά έκλεισε ένα μεγάλο, όμορφο και γεμάτο φαντασία και τέχνη κεφάλαιο στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, η τελευταία πραγματικά κουλ ομάδα, η Βραζιλία του μεγάλου Σώκρατες…
…του μεγάλου Σώκρατες που εχθές, την μέρα που η αγαπημένη του Κορίνθιανς, με την οποία κάποτε προσπάθησε να κάνει κοινωνική επανάσταση μέσω του ποδοσφαίρου, κατακτούσε το πρώτο της πρωτάθλημα Βραζιλίας μετά από έξι χρόνια, μας αποχαιρέτησε μια για πάντα, αφήνοντας πίσω μια θρυλική ποδοσφαιρική εικόνα που ξεχειλίζει φινέτσα και στυλ και μια αντιεπαγγελματική – «αντιαθλητική» όπως ο ίδιος την χαρακτήριζε -, ρέμπελη υπόσταση πίσω απ’ αυτήν την οποία περιγράφουν άψογα οι Σκοτσέζοι αντίπαλοι του σ’ εκείνο το Μουντιάλ που τον συνάντησαν μετά το παιχνίδι στο αντιντόπινγκ κοντρόλ:
Υπάρχει μια πολύ χοντρή γραμμή που διαχωρίζει τον σαλτιμπάγκο από τον ποδοσφαιρικό μάγο. Εδώ και αρκετούς μήνες ο Νειμάρ έχει εγκατασταθεί για τα καλά πάνω σ’ αυτήν την γραμμή χορεύοντας αντιπάλους με τέτοια άνεση και τέτοιο ‘εφετζιλίκι’ που έχω την εντύπωση ότι αυτή τη στιγμή δεν συναντάς πουθενά αλλού στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο. Ένα πιτσιρίκι 19 χρονών με μια φαρέτρα άπειρων θεαματικών τρικ που μπορεί να σε προσπεράσει αλλά και να σε διασύρει ψυχολογικά με την ίδια ευκολία που ο Πέπε κλωτσάει αντιπάλους. Ευτυχώς ή δυστυχώς – ανάλογα με την ποδοσφαιρική σου κοσμοθεωρία πάντα – η μεταπήδηση προς τη μια ή την άλλη πλευρά της διαχωριστικής γραμμής θα γίνει μόνο όταν αποχαιρετήσει αυτήν την ποδοσφαιρική Χώρα του Ποτέ που λέγεται Βραζιλία κι αυτήν την ποδοσφαιρική παιδική χαρά που αποκαλείται Βραζιλιάνικο πρωτάθλημα και μπλέξει με τα καταπιεστικά μεγαθήρια του επαγγελματικού ποδοσφαίρου που εδρεύουν στην Ευρώπη. Τότε και μόνο τότε θα καταλάβουμε όλοι μας αν έχουμε να κάνουμε μ’ έναν νέο Ρομπίνιο ή μ’ έναν νέο Ροναλντίνιο.
«Have you seen her all in gold
Like a queen in days of old
She shoots colors all around
Like a sunset going down
Have you seen a lady fairer?»
Rolling Stones – She’s a rainbow
Οι ονομασίες αλλάζουν αλλά το νόημα είναι το ίδιο. Στη Βραζιλία την λένε lambreta, βγαλμένη από την ομώνυμη μάρκα σκούτερ που έγινε συνώνυμη τελικά του ίδιου του σκούτερ (όπως εμείς λέμε «τζιπ»). Στην Αργεντινή το όνομα είναι bicicleta που σημαίνει ποδήλατο. Στα αγγλικά έχουμε το πιο ρομαντικό όνομα αφού συνηθίζεται να λέγεται rainbow. Διαφορετικές λέξεις, ίδια μαγεία. Σαν αυτή χθες στο φιλικό αγώνα μεταξύ Αργεντινής και Βραζιλίας στην Κόρδοβα, με παίκτες που αγωνίζονται στα τοπικά πρωταθλήματα και τελικό αποτέλεσμα 0-0. O Λεάντρο Νταμιάο, παίκτης της Ιντερνασιονάλ του Πόρτο Αλέγκρε και στόχος μεγάλων ευρωπαϊκών ομάδων είχε την μπάλα από τα δεξιά, απέναντι σε ένα από τα καλύτερα αριστερά μπακ της Αργεντινής, τον Εμιλιάνο Πάπα. Αυτό δεν τον εμπόδισε να κάνει το μαγικό τσίμπημα της μπάλας, να αφήσει τον αντίπαλό του να αναρωτιέται για το νόημα της ζωής και στη συνέχεια να επιχειρήσει να βάλει ένα καταπληκτικό γκολ.
Ο Θεός του ποδοσφαίρου όμως είχε διαφορετική άποψη, η μπάλα χτύπησε στο δοκάρι και ένα από τα ομορφότερα γκολ που θα είχαμε δει ποτέ έμεινε απλά μια χαμένη ευκαιρία. Το κοινό της Κόρδοβα αφού υποδέχτηκε με ένα επιφώνημα θαυμασμού την προσπάθεια του αντίπαλου-εχθρού Βραζιλιάνου, στη συνέχεια ιπποτικά χειροκρότησε για αρκετά δευτερόλεπτα την προσπάθεια, δείχνοντας ότι το ωραίο το εκτιμάς σε οποιαδήποτε μορφή του. Άλλωστε ένα παιδί της Κόρδοβα, ο Οσβάλντο Αρντίλες, έκανε γνωστή αυτή την κίνηση ακόμα και σε αυτούς που δεν ξέρουν από ποδόσφαιρο με την κλασσική σκηνή από την «Μεγάλη απόδραση των 11″:
Στον πρώτο χρόνο θυμηθηκάμε τα καλύτερα της πρώτης σεζόν, στη δεύτερη χρονιά αργήσαμε μια μέρα να το γιορτάσουμε αλλά ο Κάρλος Βέλα μας έκανε δώρο. Κατά διαβολική σύμπτωση φέτος και πάλι μας έκαναν δώρο και ποιος θα περίμενε να μας το κάνει κάποιος που έχουμε κράξει ουκ ολίγες φορές. Να’ σαι καλά αντιπαθέστατε Νεϊμάρ που με διπλό σομπρέρο μας επιτρέπεις να το γιορτάσουμε.
Κατά τα άλλα δεν είναι και εποχή για μεγάλα πανηγύρια. Η αλήθεια είναι ότι η γενικότερη κατάσταση στη χώρα, αλλά και ειδικά στο ελληνικό ποδόσφαιρο που έχει πιάσει πάτο δεν μας γεμίζει και με διάθεση να ασχοληθούμε τόσο πολύ με την μπαλίτσα που αγαπάμε. Ο τρίτος χρόνος ήταν και ο πιο δύσκολος και όλοι μας ελπίζουμε τα πράγματα να βελτιωθούν από δω και πέρα. Άντε και του χρόνου με βίντεο από τριπλό σομπρέρο του Γεωργέα…
Τέσσερα λεπτά καλοκαιρινής, μεσημεριανής απόλαυσης: Η Φλαμένγκο του – ένα κλικ πριν την απόσυρση – Ροναλντίνιο απέναντι στην Σάντος του – καραγκιοζάκου αλλά απύθμενα ταλαντούχου – Νειμάρ, εννιά γκολ, εντυπωσιακή διακύμανση του σκορ, ένα γκολ που διεκδικεί άνετα μια θέση στα καλύτερα της χρονιάς, ένα αποτυχημένο πέναλτι Πανένκα κι ένα ευφυέστατο γκολ-φαουλ από τον Ρόνι βγαλμένο από την εποχή της παγκόσμιας κυριαρχίας του.
Όση προπόνηση κι αν κάνεις, όσες ώρες τακτικής ανάλυσης κι αν παρακολουθήσεις, όσο καλό κι αν είναι το προπονητικό τιμ που θα σε καθοδηγήσει, όσο ιδρώτα κι αν ρίξεις γυμνάζοντας τους μύες σου, ανοίγοντας τα πνευμόνια σου, αυξάνοντας την ταχύτητα σου, δουλεύοντας την ταχυδύναμη, την ευκαμψία και την στιγμιαία επιτάχυνση σου, όσα νανοδευτερόλεπτα κι αν κατεβάσεις τον μέσο χρόνο αντίληψης και αντίδρασης σου, το ποδόσφαιρο θα είναι πάντα αυτό το παιχνίδι, γιατί είναι πολύ βασικό να μην λησμονηθεί το γεγονός ότι παρά την όποια επιστημονική, κερδοσκοπική και επαγγελματική του προσέγγιση στο βάθος, στην Ψυχή του ουσιαστικά, το ποδόσφαιρο παραμένει ένα απλό παιχνίδι που είναι αδύνατον να ρυθμιστεί ολοκληρωτικά, στο οποίο εμφανίζονται μικρές στιγμές στις οποίες όλη η επιστημονική δουλειά που έχει συσσωρευθεί στο ποδοσφαιρικό σου Είναι εκμηδενίζεται, χάνεται, πάει περίπατο γιατί κυνηγώντας τον προσωπικό σου αντίπαλο σε μια ανύποπτη φάση στο κέντρο, σε μια φάση κατά την οποία αυτός κινείται με πλάτη στο τέρμα για να δεχτεί μια απλή και ακίνδυνη εκ των δεδομένων πάσα η φαντασία του πάει πολύ πιο πέρα απ’ ότι μπόρεσε να πάει η δικιά σου, τόσο απλά, τόσο εύκολα και τόσο ‘αποστομωτικά’ που καταλήγεις να χάσεις τον βηματισμό σου, τον έλεγχο των χεριών σου και για μερικά δέκατα του δευτερολέπτου την όλη ισορροπία σου, συνειδητοποιώντας το πόσο ανέφικτο είναι να τα βάλεις με την Φαντασία όταν αυτή βρίσκει τις κατάλληλες διεξόδους για να γίνει εικόνα.
Πολλοί δοκιμάζουν δύσκολα πράγματα. Τα δύσκολα πράγματα όμως δεν τα καταφέρνεις με την πρώτη. Αυτό το κατάλαβε και ο Χοσέ Λουίς Καπντεβίλα προσπαθώντας να σκοράρει με ραμπόνα:
Το βασικό είναι να βελτιώνεσαι. Να βελτιώνεσαι και να περιμένεις μια νέα ευκαιρία. Έστω και αν αυτή έρχεται αρκετά χρόνια μετά. Η δεύτερη αυτή ευκαιρία ήρθε και αυτή τη φορά ο Ισπανός χαφ δεν την έχασε:
Πριν ανακαλυφθεί το youtube υπήρχε μια εποχή που για να παρακολουθήσεις ένα βίντεο έπρεπε να το θέλεις πολύ. Τόσο πολύ που έπρεπε να περιμένεις υπομονετικά να κατέβει στον υπολογιστή σου kilobyte-kilobyte, αρκετές φορές με την ταχύτητα που ωριμάζει ένα ουίσκι. Όπως γίνεται αντιληπτό αν ήθελες να δεις ένα παρέα με τους φίλους σου ήταν πιο εύκολο να τους φωνάξεις σπίτι σου παρά να τους πεις να το ψάξουν και να το κατεβάσουν. Κάτω απ’ αυτές τις ζόρικες επικοινωνιακές συνθήκες ένα απ’ τα ποδοσφαιρικά βίντεο που έκαναν πάταγο στο ίντερνετ, ήταν το γκολ του Ντένις Μπέργκαμπ απέναντι στην Αργεντινή, σε εκστασιασμένη περιγραφή του Ολλανδού Jack van Gelder. Εκείνη η εποχή ανήκει στο παρελθόν αλλά το βίντεο της φάσης, το γκολ και φυσικά ο ίδιος ο Ντένις Μπέργκαμπ παραμένουν all-time classic.
Nederland gaat in de halve finale komen ik heb opeens zo’n gevoel dat we in de halve finale gaan komen / Τελευταίο λεπτό του αγώνα στον προημιτελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1998 και η Ολλανδία κατεβάζει την μπάλα / met balbezit voor Frank de Boer, Frank de Boer speelt de bal / Ο Φράνκ Ντε Μπουρ κάνει ένα γέμισμα-πάσα προς τον κολλητό του φίλο Ντένις Μπέργκαμπ / heel goed naar Dennis Bergkamp / Παρόλο που μιλάμε για δυνατή μπαλιά 50 περίπου μέτρων και παρόλο που βρίσκεται εν κινήσει προς το σημείο που υπολογίζει ότι θα κατηφορίσει η μπάλα, ο Ολλανδός καταφέρνει το τέλειο πρώτο άγγιγμα, μια απαλή επαφή σήμα κατατεθέν της λεπτεπίλεπτης τεχνικής του η οποία κατεβάζει την μπάλα ακριβώς εκεί που θα την χρειαστεί στο επόμενο δευτερόλεπτο / Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp neemt de bal aan… / Με το που η μπάλα ακουμπάει στο έδαφος, με το ίδιο πόδι που πριν την είχε χαϊδέψει ο Μπέργκαμπ την ‘σπάει’ γρήγορα αριστερά του – σαν πλέι μέκερ που επιχειρεί διαγώνια ντρίπλα για να αποφύγει το χέρι του κλεπτομανή αμυντικού – εξουδετερώνοντας ουσιαστικά μ’ ένα μόνο άγγιγμα τον προσωπικό του αντίπαλο που, για την Ιστορία και για να ανυψώσουμε περισσότερο και δικαιωματικά το κατόρθωμα του Μπέργκαμπ, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε πως είναι ο Ρομπέρτο Αγιάλα, ένας αμυντικός θρύλος, ο νούμερο δυο σε συμμετοχές στην εθνική Αργεντινής και ο παίκτης που φόρεσε περισσότερες φορές από οποιονδήποτε άλλο το ασήκωτο περιβραχιόνιο της / Dennis Bergkamp, Dennis Bergkamp / Ευρισκόμενος πλέον σε καθαρή θέση τετ-α-τετ αλλά από αρκετά πλάγια και από την λάθος, με βάση το καλό του πόδι, πλευρά ο Μπέργκαμπ ακουμπάει για τρίτη και τελευταία φορά την μπάλα σ’ όλη την φάση και με λίγο πασπάλισμα εξωτερικού φάλτσου την στέλνει στα δίχτυα / Dennis Bergkamp, / Ο Ολλανδός σπίκερ φτάνει σε οργασμό ‘στον αέρα’, ο Μπέργκαμπ πανηγυρίζει, η Ολλανδία είναι στον ημιτελικό κι όλος ο κόσμος έχει δώσει πλέον εικόνα στο μυαλό του στην δύσκολα προσδιοριζόμενη λέξη «κουλ»: Αυτό ήταν το πιο διάσημο κουλ γκολ στην ιστορία του ποδοσφαίρου και δεν θα μπορούσε να το πετύχει κάποιος άλλος από τον πιο ντελικάτο παίκτη των τελευταίων πολλών χρόνων… / Dennis Bergkamp / …τον Ντένις Μπέργκαμπ, που ακόμα κι αν τον πέταγες στο γήπεδο του Λεβαδειακού, μια μέρα με βροχή, που το χρώμα του αγωνιστικού χώρου θα προσέγγιζε περισσότερο το σκατί παρά το πράσινο και η λάσπη θα έφτανε στα κορδόνια του, αυτός θα κατέβαζε μια γιόμα από το πουθενά μ’ ένα ανεπαίσθητο τσιμπηματάκι με την μύτη του ποδιού και πριν η μπάλα πνιγεί μέσα στον βούρκο θα την ακουμπούσε άλλη μια φορά χωρίς ιδιαίτερη δύναμη – στις ομορφότερες στιγμές της καριέρας του δεν χρειάστηκε ποτέ να βάλει αρκετή δύναμη στο τελείωμα – στέλνοντας την στα δίχτυα, την ίδια ώρα που αυτός θα πανηγύριζε ήδη, αγέλαστος όπως συνήθως αλλά στιλάτος όπως πάντα… / Dennis Bergkamp, ooohhhhwwwoooo!!
(12/3/2011: Σαν Λορέντσο – Μπόκα Τζούνιορς, σκόρερ Aureliano Torres)
Χιλιάδες βαθυστόχαστα κείμενα πάνω στην λεπτή γραμμή που χωρίζει την αποτυχία από την επιτυχία, εκατομμύρια συζητήσεις σε όλες σχεδόν τις γλώσσες του κόσμου για την πουτανιάρικη διάθεση μιας μπάλας, άπειρες λέξεις πάνω στο στοχαστικό ζήτημα της «τύχης», όλα επηρεασμένα απ’ αυτά τα συγκεκριμένα εκατοστά του δευτερολέπτου (56ο δευτερόλεπτο στο βίντεο) στα οποία η μπάλα αποφασίζει (;) να αλλάξει την πορεία της και μαζί την διάθεση χιλιάδων ανθρώπων.
SOMBRERO : Όταν ένας ποδοσφαιριστής "τσιμπάει" την μπάλα πάνω από το κεφάλι ενός ανυποψίαστου αντιπάλου και την ξανά παίρνει περνώντας την από πίσω του. Σύμφωνα με τους Λατινοαμερικάνους ο όρος προέρχεται από το περίγραμμα που σχηματίζεται από την πορεία της μπάλας στον αέρα και την πορεία του παίκτη γύρω από τον αντίπαλό του. Το σχήμα ενός "σομπρέρο"!