I am Zlatan

Ζούμε σε μια εποχή που ο κάθε διάσημος αποφασίζει να γράψει για τη ζωή του, ανεξάρτητα από το πόσο ενδιαφέρουσα είναι. Αποκορύφωμα, οι βιογραφίες ποδοσφαιριστών που δεν έχουν καν τελειώσει την καριέρα τους και βιάζονται να τσιμπήσουν μερικά ευρώ ακόμα. Στα ποδοσφαιρικά βιβλία που διαβάζω, οι αυτοβιογραφίες ποδοσφαιριστών είναι σχετικά χαμηλά στην λίστα προτίμησης. Κυρίως, γιατί οι περισσότεροι ποδοσφαιριστές είναι παντελώς αδιάφοροι σαν προσωπικότητες και δεν έχουν να πουν πολλά, ειδικά οι σύγχρονοι που σπάνια έζησαν κάτι αξιομνημόνευτο μέχρι να γίνουν γνωστοί, αλλά επίσης γιατί τα βιβλία τα γράφουν τρίτοι που βγάζουν ένα πρόσωπο του ποδοσφαιριστή που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει.

Με αυτή την αρνητική προδιάθεση ξεκίνησα να διαβάζω τη βιογραφία του Ζλάταν, ενός τύπου που γενικά δεν μου είναι συμπαθής, με τον τίτλο “I am Zlatan”. Τελικά έπεσα έξω, όχι για την αντιπάθειά μου για τον Ζλάταν μια που αυτή ίσως αυξήθηκε, αλλά για το βιβλίο που ήταν όντως ενδιαφέρον. Οι κριτικές ήταν πολύ θετικές όταν το βιβλίο κυκλοφόρησε και παρ’ ότι ο συγγραφέας Ντέιβιντ Λάγκερκραντζ παραδέχτηκε πρόσφατα ότι οι περισσότερες ατάκες ήταν δικής του έμπνευσης και όχι ακριβής μεταφορά των λέξεων του Ζλάταν, ίσως αυτό να αποδείχθηκε ευργετικό. Διαβάζοντας τις σελίδες του βιβλίου, νιώθεις ότι πράγματι έχεις απέναντί σου τον Ζλάταν με τη βραχνή φωνή και τα σπαστά αγγλικά να περιγράφει την ιστορία του.

Τα παιδικά χρόνια, όπου ο κοντούλης (!!) Ζλάταν ζει σε ένα τοξικό περιβάλλον, ανάμεσα σε έναν πατέρα που παλεύει με τους δαίμονές του από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, μια μάνα που κουβαλάει λίγη τρέλα (και με την καλή και με την κακή έννοια) και διάφορα αδέρφια που μπλέκουν με ναρκωτικά. Ο Ζλάταν είναι ο μικρός αλητάκος που έχει ξεπηδήσει από κάποια ταινία του Κουστουρίτσα, κλέβει ποδήλατα, μαλώνει, είναι ο μετανάστης που ζει σε ένα γκέτο στη Σουηδία και πρέπει να επιβιώσει ανάμεσα στους Σουηδούς που όσο φιλελεύθεροι να είναι πάντα θα κοιτάξουν τον μετανάστη διαφορετικά. Και φυσικά παίζει μπάλα. Η μπάλα που για τον Ζλάταν δεν είναι απλά μια καριέρα, είναι κάτι πολύ πιο αναγκαίο γι’ αυτόν. Η προσπάθεια να κερδίσει βλέμματα, χειροκροτήματα, να παίξει για την πάρτη του, να αποθεωθεί, να δοξαστεί. Ο Ζλάταν για να επιβιώσει πρέπει να συντηρεί το τεράστιο “εγώ” του και αυτό τροφοδοτείται αποκλειστικά με θαυμασμό και χειροκρότημα. Να δείξει ότι ο μικρός αλητάκος τα κατάφερε. Δεν διαφέρει πολύ από τότε σαν χαρακτήρας. Όπως λέει ο ίδιος (ή ο συγγραφέας): “Μπορείς να βγάλεις το παιδί από το γκέτο, αλλά όχι το γκέτο από το παιδί.”

Το γεγονός ότι το βιβλίο είναι περισσότερο ίσως μια νουβέλα και όχι μια ακριβής δημοσιογραφική μεταφορά γεγονότων, δεν στρογγυλεύει τα αρνητικά. Ο Ζλάταν μονίμως βρίσκει (ή κατασκευάζει) εχθρούς. Όλο κάποιος τον αδικεί, όλο κάτι τον ενοχλεί και τελικά όλο βάζει το εγώ του πάνω από την κάθε ομάδα του. Λογικό θα πει κανείς, επαγγελματίας ποδοσφαιριστής είναι, αλλά κι εγώ ερασιτέχνης οπαδός κάποιας ομάδας, δεν μπορώ να συμπάσχω με τον ποδοσφαιριστή που έχει ψυχολογικά προβλήματα γιατί παίζει στο πλάι, αλλά συμπάσχω με τη Γιουβέντους που την άφησε στη Β’ Εθνική ή με τον εκβιασμό για να φύγει από τον Άγιαξ ή με το γεγονός ότι παρά την στήριξη που είχε από τον Μοράτι δεν το ξανασκέφτηκε ούτε δευτερόλεπτο να φύγει από την Ίντερ. Ο Ζλάταν μεταπηδά από μία μπίζνα σε μια άλλη μπίζνα, όχι ακριβώς για το οικονομικό, αλλά για την ικανοποίηση του εγωισμού του και μόνο.

Είναι ίσως το συγκεκριμένο βιβλίο μια ακόμα καλή ματιά και ένα ακόμα χαστούκι στον ρομαντισμό με τον οποίο βλέπουμε αρκετοί το ποδόσφαιρο. Αλλά είναι και μια συλλογή ωραίων ιστοριών με διάφορους πρωταγωνιστές. Τον σεβασμό και την αγάπη του Ζλάταν στον Καπέλο, αλλά και στον Μουρίνιο, το ξύλο με τον Ινιέγου, τον κόσμο του Άγιαξ που προτιμούσε τον… Μαχλά στην αρχή, την κόντρα με τον φαν ντερ Φάαρτ, τον Νέντβεντ που πριν την προπόνηση έκανε μια ώρα ποδήλατο και μετά έτρεχε ακόμα μια ωρίτσα. Και φυσικά την τεράστια αντιπάθεια που έχει για τον Γκουαρδιόλα, τον άνθρωπο που ο Ζλάταν υποστηρίζει ότι φοβάται τη σκιά του, που τον χαράμισε (κατά τον Ζλάταν) για να μην χαλάσει το χατίρι στις παλιοσειρές, που τον αδίκησε χωρίς αυτός να δώσει δικαιώματα. Ο Ζλάταν παρουσιάζει τον Πεπ σαν έναν φοβισμένο τύπο, μονίμως αγχωμένο και το κλίμα στην Μπαρσελόνα σαν ένα κολλέγιο με καλά παιδιά που δεν πρέπει να δείξουν τα ακριβά τους αυτοκίνητα. Στη Βαρκελώνη, το παιδί από το γκέτο έπρεπε να γίνει κάποιος άλλος, να καταπιέσει τον εαυτό του, να μην εκφράζεται. Και παρ’ ότι τα έκανε όλα αυτά, δεν έδωσε δικαιώματα, έγινε άλλος άνθρωπος, κανείς δεν το εκτίμησε. Το πού τελειώνει η αλήθεια και που αρχίζει η μεγαλομανία του Ζλάταν θα το κρίνει ο αναγνώστης. Το βιβλίο διαβάζεται πολύ ευχάριστα, μαθαίνεις πράγματα τόσο για τον ίδιο, όσο και για άλλους (έστω μέσα από το πρίσμα του Ζλάταν) και δεν είναι χάσιμο χρόνου, μια που κατ’ εμέ είναι καλύτερο από τον μέσο όρο των ποδοσφαιρικών βιογραφιών. Και ένα κομμάτι του που μου άρεσε είναι η περιγραφή από τον ίδιο τον Ζλάταν κάποιων σπουδαίων γκολ που έβαλε. Κρίμα που δεν πρόλαβε και το χθεσινό που έστειλε την Σουηδία σε ακόμα ένα Euro:

Βαθμολογία: